Resekcja wierzchołka korzenia

Resekcja wierzchołka korzenia (apikotomia) to zabieg mikrochirurgiczny wskazany wtedy, gdy zmiana zapalna przy wierzchołku korzenia nie cofa się mimo prawidłowo wykonanego leczenia kanałowego lub gdy leczenie kanałowe powtórne nie jest możliwe: na przykład z powodu szczelnego wkładu korzeniowego trudnego do usunięcia, złamanego narzędzia w apikalnej części kanału lub skomplikowanej anatomii uniemożliwiającej dotarcie do wierzchołka instrumentem. Celem zabiegu jest chirurgiczne usunięcie zmienionej tkanki wraz z wierzchołkiem korzenia oraz szczelne zamknięcie kanału od strony korzenia, co pozwala organizmowi na regenerację kości wyrostka zębodołowego.

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym i trwa zazwyczaj 45–90 minut. Po odwarstwieniu płata błony śluzowej i kości wyrostka lekarz odsłania obszar przy wierzchołku korzenia. Praca pod mikroskopem operacyjnym (dającym nawet 25-krotne powiększenie pola operacyjnego) pozwala precyzyjnie odciąć wierzchołek korzenia na głębokość 2–3 mm, eliminując boczne odgałęzienia kanału niedostępne metodą konwencjonalną. Następnie wykonywane jest wsteczne opracowanie i wypełnienie końcówki kanału biocericznym materiałem uszczelniającym, MTA (Mineral Trioxide Aggregate) lub Biodentiną, który szczelnie odcina kanał od tkanek otaczających korzeń.

Długoterminowe badania kliniczne potwierdzają, że mikrochirurgia endodontyczna, przeprowadzana pod mikroskopem z zastosowaniem nowoczesnych materiałów, osiąga skuteczność powyżej 90% w obserwacjach 2–4-letnich. Dla porównania, klasyczna resekcja wykonywana bez mikroskopu i bez wstecznego wypełnienia MTA dawała skuteczność rzędu 59%. Gojenie kości i tkanek okołowierzchołkowych trwa 3–12 miesięcy i jest monitorowane kontrolnymi zdjęciami RTG. Warunkiem sukcesu jest właściwa kwalifikacja: ząb musi mieć zachowaną wystarczającą ilość tkanek twardych, aby po zabiegu możliwa była szczelna odbudowa protetyczna.

Po zabiegu przez 2–3 dni możliwy jest umiarkowany ból i obrzęk policzka, skutecznie opanowany ibuprofenem lub paracetamolem. Należy unikać twardych pokarmów po operowanej stronie, gorących napojów i intensywnego wysiłku fizycznego przez pierwszą dobę. Szwy usuwane są po 7–10 dniach. Jeśli ząb nie był wcześniej odbudowany koroną protetyczną, lekarz omawia plan odbudowy już podczas konsultacji przed zabiegiem: szczelna korona jest niezbędna, aby zapobiec ponownemu zakażeniu kanału. W przypadku gdy mimo resekcji zmiana nie cofa się lub korzeń jest pęknięty, ostatecznością pozostaje ekstrakcja i zastąpienie zęba implantem zębowym.